Bambaşka Bir Dünya: Cyberpunk

Özellikle son dönemlerde Cyberpunk 2077 oyununun duyurusundan sonra çok fazla araştırılan ve çok fazla merak edilen bir konu olmuştur. Peki nedir bu Cyberpunk dünyası?

Cyberpunk, aslında bilim kurgu türünün bir alt koludur fakat neredeyse alt kolu olduğu bilim kurgu türü kadar geniş, teknik olarak devamı sayılabilecek transhumanism ile birleştiğinde sert bilimkurgunun (Hard Sci-Fi, yani gerçekçi bilimkurgu) önemli bir kısmını oluşturur.

Cyberpunk’ın ayırt edici tanımını yapacak olursak, “ileri teknoloji, leş hayatlar” konseptine daha çok odaklandığını belirtmemiz yerinde olacaktır. Zaten, ilk kez 1980 yılında yazar Bruce Bethke’nin bir kısa hikayesine başlık olarak seçmesiyle yazıya dökülmüş olan Cyberpunk kelimesinin, “Cyber” yani “siber” ve “punk” kelimelerinin birleşmesiyle oluştuğunu görürüz. Cyber keliesinin anlamı çok hızlı gelişmiş teknolojiyi, punk ise bu gelişim hızına sosyolojik ve kültürel olarak yetişememiş, ayak uyduramamış ve sindirememiş insanoğlunu temsil eder aslında.

Cyberpunk hikayelerinde ise sıklıkla, bilgi teknolojilerinin aşırı hızlı gelişimiyle azami süratle değişime uğramak zorunda kalmış bir toplum görürüz. Karakterler ise klasik anti kahramanlardır. Çoğunlukla çürümüş ve çökmüş sosyal düzene ayak uydurmaya çalışan veya bu sisteme karşı savaşan, kahramanca gayeler yerine, gayet sıradan bir amaçları olan samimi ve karakterlerin var oluş mücadelelerine tanıklık ederiz.

Peki bu dünyaya nasıl adım atabiliriz, ne izleyerek ne okuyarak ne oynayarak bu dünyayı öğrenebiliriz diye sorabilirsiniz. İşte Bu günkü listemizde Cyberpunk dünyasına ait dizi, film, kitap hatta oyunları paylaşacağız.

1) Altered Carbon (Kitap/Dizi IMDB 8.1)

Altered CarbonRichard K. Morgan tarafından  yazılan, 2002 yılında ilk baskısı yapılmış bir roman. Kitabın ana karakterinden ismini alan Takeshi Kovacs üçlemesi; Altered Carbon, Broken Angels ve Woken Furies kitaplarından oluşuyor.  

Dizisinde ise hikaye, insanlığın galaksiye yayılmış olduğu, ölümsüzlüğü (biraz farklı bir biçimde) keşfettiği ve teknolojinin akıl almaz boyutlara ulaştığı bir evrende geçiyor. Buraya kadarki her şey kulağa güzel gibi gelse de yazar bu evreni çok daha karanlık yönleriyle ele almayı tercih etmiş ve bizi kasvetli bir cyberpunk dünyasının ortasında bırakmış.

2) Kōkaku Kidōtai (1995) (Ghost in the shell Manga/Dizi IMDB 8)

Manganın konusu kısaca açıklamak gerekirse, 21. yüzyılın ortalarında Japonya’da kurgusal Niihama prefektörlüğüne bağlı Niihama kentinde geçmektedir. Hikaye, siyasi entrikalar, terörle mücadele, yolsuzluklar ve siber suçluların çeşitli eylemleri ile birlikte eski askeri subaylardan ve polis dedektiflerinden oluşan özel operasyonel görev gücü Kamu Güvenliği 9. şubenin etrafında dönmektedir.

Özellikle Animasyon sevenler için önerebileceğim bu dizinin konusu ise şu şekilde anlatabilirim. 

2029 yılında, dünya yaşamın her alanına yayılmış çok gelişkin bir elektronik ağ ile birbirine bağlıdır. İnsanlar, cyborglar, robotlar ve yapay zekâya sahip programlar bu ağın birer parçasıdır. İnsanları diğer yaşam formlarından ayırt eden tek özellikleri vardır. Hayaletleri… Hayalete sahip her canlı tamamıyla sibernetik bir vücuda sahip olsa da insan kabul edilmektedir. İnsana ait her türlü hak ve özgürlüğe sahiptir. Ancak sibernetik suçlular sahip olunan hayaletlere ulaşabilmektedir, onları yönlendirebilmekte hatta hafızaları silip yerine yeni hatıralar oluşturabilmektedirler. Doğal olarak insana ait kabul edilen tüm tanımlar belirsizlik kazanmıştır. Sınırlar ve tanımı silinmek üzeredir. Düzen ise inanılmaz güçlü ve istedikleri yere gidebilen ajanlar sayesinde sağlanmaktadır.

3) Blade Runner 2049 (2017 Film IMDB 8)

Filmin konusunu kısaca özetlemek istersek, Los Angeles Polis Departmanı’nda görev yapan K, toplum yaşamını kaosa sürükleyecek bir sırrı açığa çıkartır. Kaosun önüne geçebilmek için eski ödül avcısı Rick Deckard’I bulmak zorundadır.

Eğer bu filmi beğendiyseniz 1982 yapımı Blade Runner filmini de izleyebilirsiniz.

4) The Matrix (Film IMDB 8.7)

Hiç gerçek olduğunu düşündüğünüz bir rüya gördünüz mü? Ya da hiç yaşamınızın tamamı ile bir simülasyon olduğunu düşündünüz mü? Rüya ve gerçeklik arasındaki farkı nasıl bilebilirsiniz? Güzel bir yabancı, bilgisayar korsanı Neo’yu yasaklayıcı bir yeraltı dünyasına götürdüğünde, şok edici gerçeği keşfeder – bildiği hayat kötü bir siber zekanın ayrıntılı aldatmacasıdır. Neo, insanlığı köleleştiren yanılsamayı yok etme savaşında efsanevi ve tehlikeli asi savaşçı Morpheus’a katılır.

5) Neuromancer (Kitap)

Neuromancer siber punk akımının babası olarak bilinen Gibson’ın ilk romanıdır. Yayınlandığı 1984 yılından bu yana, tüm dünyada 6.5 milyonun üzerinde satmıştır.

Case Siberuzaydaki en usta veri hırsızıdır ta ki eski işvereni sinir sistemini sakatlayana dek. Yeni işvereni ile yaptığı anlaşmada sinir sistemini tedavi ettirecek, karşılığında ise güçlü bir yapay zekayı yok etmesi gerekecektir.

6) 1984 (Kitap)

George Orwell’in kült kitabı Bin Dokuz Yüz Seksen Dört, yazarın geleceğe ilişkin bir kabus senaryosudur. Bireyselliğin yok edildiği, zihnin kontrol altına alındığı, insanların makineleşmiş kitlelere dönüştürüldüğü totaliter bir dünya düzeni, romanda inanılmaz bir hayal gücüyle, en ince ayrıntısına kadar kurgulanmıştır. Geçmişte ve günümüzde dünya sahnesinde tezgahlanan oyunlar düşünüldüğünde, ütopik olduğu kadar gerçekçi bir romandır Bin Dokuz Yüz Seksen Dört. Güncelliğini hiçbir zaman yitirmeyen bir başyapıttır; yalnızca yarına değil, bugüne de ilişkin bir uyarı çığlığıdır.

7) Otomatik Portakal (Kitap/Film IMDB 8.3)

Otomatik Portakal kitabını kısaca özetlemek gerekirse, Alex ve çetesi olarak adlandırabileceğimiz 4 karakteri konu alan bir hikayedir. Hikayenin merkezi konumunda olan Alex’e Dim, Georgie ve Pete eşlik etmektedir. Eser, Alex adlı gencin ağzından anlatılmaktadır. Bu nedenle Alex’in gençlerle, şiddetle, toplumsal yapıyla ilgili yaptığı yorumlar kitap için büyük önem taşımaktadır. Eser, 15 yaşındaki Alex’in çalkantılı gelişimini konu almaktadır. Günümüz toplum yapısını şiddet yanlı bir karakterle, sert bir dille eleştiren eser, ilgisiz aile yapısını ustalıkla incelemeyi başarıyor.

Filmin Konusunu ise şu şekilde özetleyebilirim. 

Bir holigan olan Alex (Malcolm McDowell) adlı gencin zaman geçirmek için üyesi olduğu sokak çetesi ile beraber işledikleri birçok suçtan sonra çete ile ayrılığa düşünce onlar tarafından ihbar edilmesini ve polis tarafından beyninin yıkanarak topluma kazandırılma metodu ve sonrasını anlatır

8) Observer – The Year is 2084 (Oyun Metacritic 78)

Oyun 2084 yılında Beşinci Polonya Cumhuriyeti’nde geçmekte. Devletler ikinci kademeye atılmış, ülkeleri teknolojik şirketler yönetmekte. Tabi Beşinci Polonya Cumhuriyeti’ni de Chiron adında bir şirket yönetiyor ve karakterimiz olan Daniel Lazarski ise bu şirkette özel dedektif rolünde görev yapıyor. Tabi dedektif olduğumuz için bazı bize özel yeteneklerimiz de var. Hackleme, kan gibi örnekleri inceleme, teknolojik aletleri inceleme ve ölmüş ya da canlı insanların beyinlerine sızarak anılarını yaşama gibi yeteneklerimiz mevcut. Kendimize ise oyun isminden de anlaşılacağı gibi Observer deniliyor.

9) Deus Ex: Human Revolution (Oyun Metacritic 90)

Ana karakterimiz Adam Jensen, Sarif Industries’te çalışan özel bir güvenlik görevlisidir. Bu şirketin uğraştığı mecra ise insanları çeşitli biomekanik implantlar (augmentation) ile cyborglaştırmak. Augmentation’lar çeşitli gruplara ayrılıyor. Neural (Sinirsel) augmentationlar sayesinde daha zeki biri olabilirken, diğer augmentationlar sayesinde sınırlı durumdaki insansı fiziksel gücünüzü daha da öteye taşınabiliniyor. Her ne kadar insanlığın durumu bu augmentation’lar sayesinde çok iyi gibi görünse de bu çağda büyük bir kaos ve komplo hakim. Zenginler daha da zengin olurken fakirler ise daha fazla fakirleşiyor, Bazı gruplar augmentation’lar sayesinde çeşitli bölgelerin kontrolünü sağlıyorlar. Kimi augmentation’lar sonucunda ise bazı kesimler kendilerini üstün görerek yeni bir burjuva çağını başlatıyorlar ya da en azından öyle sanıyorlar. Adam Jensen’ın çalıştığı Sarif Industries ise augmentation’ların gelişmesi ve daha çok satması için varını yoğunu ortaya koyarken, GreenPeace’e benzer bir insanlık örgütü ise augmentation’lara tamamen karşı çıkıyor ve insan vücudunda değişiklik olmasını istemiyorlar. İşte olayların karıştığı nokta da buradan başlıyor.

Eğer bu oyunu sevdiyseniz diğer oyunlarını da oynamanızı öneririm

10) Cyberpunk 2077 (Oyun)

Geldik listemizin son önerisine. Bu listeyi oluşturmanın sebebi olay oyun Cyberpunk 2077. Oyun henüz çıkmadığı için hikayesi hakkında net bilgilere sahip değiliz ama şu ana kadar paylaşılan şeylerden şunu özetleyebilirim.

Oyunun başrolünde “V” adlı bir paralı asker yer alıyor ve para kazanmak için karanlık işlere bulaşıyor. Oyuna başlarken bizi karşılayacak karakter yaratma ekranı sayesinde V’yi istediğimiz gibi özelleştirmek mümkün olacak. Bu noktada en önemli detaylardan biriyse yapılacak tercihlerin oyunun hikayesine ve gidişatına etki edecek olması. Karakter yaratma seçenekleri arasında saç ve dövme gibi görsel detayların yanı sıra güç, zeka, refleks ve teknoloji gibi yetenek başlıkları da yer alacak.

Yazar hakkında

Mazlum Arcanlı

19 yaşında, Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği okuyor. Fantastik bilim kurgu evrenine ilgi duyar. Kendi FRP dünyası vardır. Her zaman çözüm odaklı bir insandır.