Kütahya İli, Çavdarhisar İlçesi sınırları içerisinde yer alan Aizanoi Antik Kenti, Zeus Tapınağı, Stadyum- Tiyatro Kompleksi ve Macellumu ile Roma Döneminin en önemli kentlerindendir. Bir tepe üzerine kurulmuş olan ve şehrin önemli dinsel yapısı olarak görülen Zeus Tapınağı dünyanın en iyi korunmuş Zeus Tapınaklarından biridir. Etrafındaki sütunla çevrili mekânın üstünün mermer kirişlerle kaplı olması nedeniyle Zeus Tapınağı pseudodipteros plandaki tek örnektir.

Şehrin kuzeyinde 13.500 kişi kapasiteli Stadyum ve 20.000 kişi kapasiteli Tiyatronun bir kompleks şeklinde yapılması antik dönemde Aizanoi’den başka hiçbir yerde görülmemektedir. M.S. 2. yüzyılın 2. yarısına tarihlenen Aizanoi Macellum’u, dünyanın ilk borsalarından biridir. Macellum’un duvarlarında İmparator Diocletian’ın M.S. 301 yılında enflasyonla mücadele için tespit ettiği imparatorluk pazarlarında satılan malların fiyatlarının yer aldığı ve günümüze kadar oldukça iyi durumda korunmuş olan yazıtlar bulunmaktadır.

Dünyanın İlk Borsası Aizanoi!
AIESEC Türkiye Blog

Dünyanın İlk Borsası “Aizanoi”

Dünyanın ilk borsası, Kütahya Çavdarhisar’da bulunuyor. MS ll. Yüzyılın sonlarında gıda pazarı (Macellum) olarak kullanılmış olan Aizanoi’nin taş bloklarında Roma İmparatoru Dioeletianus’un MS 301 yılında enflasyonla mücadele için yaptığı fiyat tespitlerinin bir kopyası da mevcut. Bu yazılarla imparatorlu pazarlarında satılan tüm malların satış ücretleri ilan edilmiş. Aizanoi, bu haliyle dünyadaki ilk borsa binalarından biri olma özelliğini taşıyor. Bugünün ticaret borsaları niteliğindeki gıda pazarı bundan tam 1750 Yıl önce MS 250 de kuruldu.

Kuruluşundan 50 Yıl sonra MS 301 Yılından itibaren ise hem borsa işlemleri yapıldı, hem de enflasyonla mücadele amacıyla fiyat tespitleri ilan edildi. O devirde işlem gören malların fiyatları sabitleştirilmiş, ülke genelinde enflasyona karşı tedbir alınmıştı. Üretilen mallar arasında çapraz fiyatlandırma yapılarak fahiş fiyattan mal alımı engellenmiştir.M.S.II. yarısında olasılıklı gıda pazarı (Macellum) olarak kullanılmış olan yapı da, Roma İmparatoru Diocletianus’un M.S. 301 yılında enflasyonla mücadele için yaptığı ücret tespitlerinin bir kopyası taş bloklar üzerine yazılmıştır. Bu yazıtlarda imparatorluk pazarlarında satılan tüm malların satış ücretleri yer almaktadır.

Dünyanın İlk Borsası Aizanoi!
AIESEC Türkiye Blog

1971 yılında kazısı yapılan borsa binasının kısmen onarılan duvarlarında Latince ve Grekçe olarak yazılan çeşitli mal ve hizmetler için belirlenen fiyatlar bulunmaktadır. İmparator Diocletianus‘un İ.S 301 yılında enflasyonla mücadele için yaptığı ücret tespitlerinin bir kopyası vardır. Borsa yapıtı etrafındaki taşlar üzerinde imparatorluk pazarlarında satılan tüm malların fiyatları yer almaktadır. Örneğin; kuvvetli bir köle iki eşeğin fiyatına, bir at ise üç köle fiyatına eşittir. Aizonai’nin antik çağda Agorası yani pazar yeri içinde veya yakınında bu yapı bulunmaktaydı. Macellum yapıları, antik çağın et ve balık pazarları idi. Bu yapı da Roma döneminden kalmadır.

Borsada ki yazıtlarda
“16-40 yaşları arasındaki sağlıklı güçlü bir erkek köle 30000 dinari
Eşek 15000 dinari
At 90000 dinari
Erkek aslan 125000 dinari” yazmaktadır.

Dünyanın İlk Borsası Aizanoi!
AIESEC Türkiye Blog

Aizanoi Antik Kenti Ziyaret Saatleri

Yaz Dönemi——–Kış Dönemi
1 Nisan – 1 Ekim——- 1 Ekim – 1 Nisan
Açılış Saati: 10:00——-Açılış Saati: 08:45
Kapanış Saati: 19:00——-Kapanış Saati: 17:30

Adres: Kemaller Mahallesi, Cumhuriyet Cad., 43710 Çavdarhisar/Kütahya

Aizanoi Antik Kenti Anadolu’daki en iyi korunmuş Zeus Tapınağı, 15 bin kişi kapasiteli tiyatro ve tiyatroya bitişik nizamda yapılmış 13 bin 500 kişilik stadyum, iki hamam, dünyanın ilk ticaret borsa binası, sütunlu cadde, Kocaçay üzerinde ikisi ayakta kalmış beş köprü, iki agora, gymnasium, Meter Steunene kutsal alanı, nekropoller, antik bir bent, suyolları, kapı yapıları ile görülmesi gereken Roma döneminden kalma antik bir şehirdir.

Yazar hakkında

Hikmet Arabacı

Hikmet ARABACI
23 yaşında, Kütahya Dumlupınar Üniversitesi İnşaat Mühendisliği öğrencisi. Seyahat etmeden, yeni yerler görmeden ve yeni insanlarla tanışmadan yapamayan kabına sığamayan biri.