Malala Yousafzai 2014’te Nobel ödülü aldıktan sonra dünya tarafından daha da çok tanınan bir insan hakları aktivistidir. Belkide birçok insanın cesaret dahi edemeyeceği işlere imza atan, kız çocuklarının eğitim hakkı için savaşan Malala’dan çıkarılacak birçok ders var. Geçtiğimiz günlerde Malala Yousafzai’nin “Ben Malala” adlı kendi yazdığı kitabını da okuduktan sonra birçok kişinin cesaret edemeyeceği, ama birçok hayata ilham olabilecek bu hayatın kapılarını sizlere aralamak istedim.

12 temmuz 1997 yılında Pakistan’ın kuzeybatısındaki Mingora şehrinde doğdu. Babası Ziauddin Yousafzai, bir şair, eğitimci ve eğitim hakları savunucusudur. Başarılı öğrencilik yıllarına sahip, mükemmel bir öğrenciydi Malala. Katıldığı okulu kuran ve yöneten babası, Malala’yı eğitimi konusunda her zaman cesaretlendirdi.

AIESEC Türkiye Blog
Nobel Barış Ödüllü Malala Yousafzai’nin İlham Veren Hayatı

2007 Ülkede Artan Baskı

 2007 yılında bir zamanlar tatil beldesi olan Swat vadisi TTP(Tehrik-i-Taliban Pakistan ) tarafından işgal edildi. Maulana Fazlullah liderliğindeki Taliban, sıkı yasalar uygulamaya , kız okullarını imha etmeye ya da kapatmaya, kadınları toplumdaki herhangi bir aktif rolden yasaklamaya ve intiharlarına sebep olmaya başladı. Huzur dolu olan belde zamanla, hüzünün ve karanlık günlerin merkezi haline geldi. Yousafzai ve ailesi güvenliklerinden dolayı bölgeden kaçtılar, ancak gerginlik ve şiddet azaldığında geri dönebildiler. Bu baskının altında ezilmek değil aksine savaşmayı, hakları için çabalamayı hedef edindiler.

2009 İlk Aktivistlik Zamanı

Malala 11 yaşındayken o sıralarda tüm kız okulları kapatılıyordu. O günlerde Malala’nın babası Malala’yı yerel bir basında konuşma yapması için desteklemişti.

 “ TalibanTemel Eğitim Hakkımı Nasıl Cesaretlendiriyor ? ” Konuşması Pakistan genelinde duyuruldu.  Taliban, 2008’in sonuna doğru, Swat’taki tüm kız okullarının 15 Ocak 2009’da kapatılacağı kararını verdi. O dönemdeki baskıyı ve okullarına yapılan saldırılardan duydukları korkuyu Malala; takma bir isim ile BBC’nin Urduca servisinde kaleme almıştı. Taliban kuralı altında yaşamak, ve yaşadıkları o günlerin gizem dolu yönlerini kaleme almıştı. 30 yazı yazmış, yazı yazdığı dönemde Taliban tüm okulları kapatmış ve 100 den fazlasını bombalamıştı.

Şubat ayı sonlarında Taliban, Pakistan genelinde artan başkaldırma, halkın tepkisi üzerine ateşkesi kabul etti. Kızlara yönelik kısıtlamayı kaldırdı ve belli kıyafetler giymeleri koşuluyla okula gitmelerine izin verdi. Bununla birlikte, Mayıs ayında şiddet sadece birkaç ay sonra yeniden ortaya çıktı ve Yousafzai ailesi Pakistan ordusu Taliban dışarı çıkarana kadar Swat’ın dışına sığınmak zorunda kaldı. 2009 başlarında The New York Times muhabiri Adam Ellick belgesel yapmak için Yousafzai ile çalışmak ona destek olmak istedi. Malala tüm yaptıklarını kimliği gizli bir şekilde yapmıştı. Ancak sonraki süreçte bu ifşa edilmiş. Malala ve ailesi ölüm hehditleri almaya başladı. Kimliği bilindikten sonra, aktivizmi için yaygın olarak tanınmaya başlandı.

AIESEC Türkiye Blog
Nobel Barış Ödüllü Malala Yousafzai’nin İlham Veren Hayatı

2011 Uluslararası Çocuk Barış Ödülü

Ekim 2011’de insan hakları aktivisti Desmond Tutu tarafından Uluslararası Çocuk Barış Ödülüne layık görüldü. Aynı yılın Aralık ayında Pakistan’ın ilk Ulusal Gençlik Barış Ödülü’nün sahibi oldu. (daha sonra Ulusal Malala Barış Ödülü olarak yeniden adlandırıldı)

AIESEC Türkiye Blog
Nobel Barış Ödüllü Malala Yousafzai’nin İlham Veren Hayatı

2013 Silahlı Saldırı

9 Ekim 2012’de Yousafzai okuldan eve dönerken kafasına bir Taliban üyesi tarafından vuruldu. Kafasından ve boynundan vurulan Malala’nın yanında iki arkadaşı daha vardı. Tedavi için Malala ingiltere’nin Brigham şehrindeki donanımlı bir hastanede tedavi altına alındı ve 2013’e kadar tedavi altında kaldı. O süreçte ailesi de ingiltere’ye getirildi. Malala’nın vurulması sonucu Taliban tüm dünya tarafından kınandı. Bu olaylardan sonra Pakistan içerisinde 2 milyon kişi arasında eğitim hakkı üzerine imza toplandı. Ve Pakistan’da ilk ücretsiz zorunlu eğitim tasarısı oluşturuldu ve onaylandı. Yusufzay, daha sonra ABD Başkanı Barack Obama tarafından kabul edildi, uluslararası camiada insan hakları ve kız çocuklarının eğitimi konusunda çalışmaları ile tanındı.

Artık tüm dünya tarafından tanınan bir eğitim aktivisti olmuştu. Kız çocuklarının sesi olmak her anlamda kız çocuklarının kendi potansiyellerini keşfetmelerine yardımcı olmak, sosyal ekonomik, hukuki ya da politik nedenlerden dolayı eğitim hakkından mahrum kalan çocukları eğitim hayatına döndürebilmek, desteklemek için Malala fonu oluşturdular.

2014 Nobel Barış Ödülü

Malala Nobel Barış Ödülünü 10 Aralık 2014’de, Hintli çocukların hak ve eğitimlerinin savunucusu Kailash Satyarthi ile beraber kabul etti. 1.1 milyon dolarlık bu ödülü kız çocuklarına Pakistan’da bir ortaokul yaptırmak için değerlendirdi.

Şu An Malala

Ödülden sonraki süreçte eğitime desteklerini sürdürmek ile birlikte İngiltere’de eğitimine devam etti. 2015’te Malala fonu desteği ile Suriye iç savaşından etkilenen mülteci çocuklar için okul yaptırdı. Günümüzde eğitimini sürdürmenin yanında, fonun da desteği ile birçok çocuğun hayatına nefes olmaya devam etmektedir.

Yazar hakkında

Kezban Taş

1999 Sinop doğumlu. Sakarya üniversitesi endüstri mühendisliği öğrencisi. Hayatın anahtarının sevgi olduğuna, hayatın bir insan için ne kadar güzel olduğunun ise düşüncelerinin güzelliğinde saklı olduğuna inanıyor. Yazmayı, okumayı, denizi, hayvanları ve çocukları çok seviyor.