Koronavirüs (COVID-19) ‘ün Küresel Ekonomiye Etkileri

Nedir bu hayatımızı ve günlük yaşantımızı aniden değiştiren Koronavirüs?

Koronavirüs, kısaltmasıyla COVID-19 insanları etkileyen, şiddetli akut solunum yolu sendromu koronavirüsü 2’nin (SARS-CoV-2) neden olduğu bulaşıcı bir solunum yolu hastalığı. İlk olarak 2019 yılında Çin’in Vuhan şehrinde keşfedilmiş hastalık, keşfinden bu yana dünya çapında yayılarak 2019’un sonlarına doğru ve 2020 yılının ilk çeyreğinde koronavirüs pandemisine yol açtı.Gündelik hayatlarımızda eğer bir işimiz yoksa ya da zorunda kalmadıkça artık günün tamamını evlerimizde geçirip ve hiç ilgi göstermediğimiz kadar Sağlık Bakanımızın tweetlerine ilgi gösterir olduk.Umarız ki, bu günleri en kısa ve en hafif şekilde atlatırız.

Son duruma bir göz atayım derseniz?

Koronavirüs’ün yayılımı hakkında en doğru ve en güncel bilgiyi takip edebilmeniz ve son duruma bakmak isterseniz sizlere dünyanın en iyi veri ve istatistik sitelerinden biri olan Worldmeters’ı aşağıya link olarak bırakıyoruz.

https://www.covidvisualizer.com/

https://www.worldometers.info/coronavirus/

Ertelenen etkinlikler?

Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC), 24 Temmuz-9 Ağustos’ta yapılması planlanan 2020 Tokyo Olimpiyat Oyunları’nın Covid-19 salgını nedeniyle ertelendiğini açıkladı.

Almanya Kulüpler Birliği (DFL) Başkanlık Kurulu, yeni tip koronavirüs salgını sebebiyle 1. ve 2. futbol liglerinin 30 Nisan’a kadar askıya alınmasını tavsiye etti.Aslında sadece Almanya’da değil diğer bütün ülkelerde de durum bu şekilde ne yazık ki.

Ankara Büyükşehir Belediyesi, koronavirüs tedbirleri nedeniyle tüm kültür sanat etkinliklerini iptal etti.Eskişehir Büyükşehir Belediyesi düzenlediği konser, tiyatro, sergi, panel gibi tüm kapalı alan etkinliklerini 2 Mayıs 2020 tarihine kadar iptal ettiğini açıkladı.İzmir’de de Buca’da, Bornova’da, Karşıyaka’da ve Narlıdere’de birçok etkinlik iptal edildi. 22-30 Nisan’da Narlıdere’de yapılması planlanan Tiyatro Festivali de iptal olan etkinlikler arasındaydı.

Peki, Dünya genelinde nasıl önlemler alınıyor?

Tabi ülkemizdeki önlemlerden bahsetmekte de fayda var.Türkiye’de gıda,sağlık ve güvenlik dışında bir çok sektörden binlerce iş yerleri kapatıldı.Dijital taraftan çalışmaya başlayan orta ve büyük ölçekli firmalar çalışanlarının evlerinden çalışmalarını sürdürmelerini talep etti.65 yaş ve üzeri ya da kronik rahatsızlığı olan yaşlı nüfusun ise sokağa çıkması yasaklandı.Eğitim’de ise ilk,orta öğretim ve liseler 30 Nisan’a kadar tatil edildi.Öğrenciler televizyondan TRT’nin altyapısı kullanılarak oluşturulan EBA TV üzerinden eğitimlerine devam edecek.Üniversitelerde ise YÖK’ün yaptığı resmi açıklamaya göre bahar dönemi yüz yüze eğitim yapılmayacak.Üniversiteler’in aldığı kararlara göre farklı tarihlerin olabilmesi mümkün ancak 6 Nisan’da online eğitime başlanacak.

Senegal ve Güney Afrika Cumhuriyeti’nde de sokağa çıkma yasağı ilan edildi.Küba, tüm turistlerin otellerde karantinaya alınacağını ve Küba vatandaşlarının ülkeden ayrılmalarına izin verilmeyeceğini açıkladı. Japonya, salgın nedeniyle 18 Avrupa ülkesi ve İran’a seyahat yasağı getirirken, Taylan’da olağanüstü hal ilan edildi.Nijerya, tüm kara sınırlarını 4 hafta süreyle kapattı.Fildişi Sahili’nde bugünden itibaren 21.00-05.00 saatlerinde sokağa çıkmak yasaklandı.

Kuveyt’te Covid-19’u başkalarına “kasten” bulaştıranlara çeşitli hapis ve para cezaları verilmesi kararlaştırıldı. Covid-19’un henüz rastlanmadığı ülkelerden Tacikistan, Kırgızistan ile sınırı geçici olarak kapattı.

Kırgızistan’da OHAL ilan edilen Bişkek, Oş ve Calal Abad şehirlerine gece yarısından itibaren giriş-çıkışlara izin verilmeyecek, yarından itibaren ise yurtiçi uçuşlar durdurulacak.Mısır genelinde kısmi sokağa çıkma yasağı ilan edildi. Yasak, 19.00-06.00 saatlerinde uygulanacak ve yasağı ihlal edenlere 4 bin cüneyhe (yaklaşık 250 dolar) kadar para ve hapis cezası verilecek.Birleşmiş Milletler Suriye Özel Temsilcisi Geir O. Pedersen, salgınla mücadele amacıyla Suriye genelinde “tam ve acil” ateşkes çağrısında bulundu.Hindistan’da salgının yayılmasını önlemek amacıyla ülke genelinde insanların 21 gün boyunca evlerinden çıkmaları yasaklandı.

Brezilya’da milyonlarca kişi, Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’yu gerekli önlemleri almadığı gerekçesiyle balkonlarda tencere ve tava çalarak protesto etti.Meksika’da 19 Nisan’a kadar eğitime ara verildi.

Ekonomiye gelecek olursak?

Bu konuda ilk bakmamız gereken ülke tabi ki Çin oluyor ancak böyle bir salgından dolayı ekonomiye kadar bir çok konuda tüm dünyada hayat durma noktasına geldi. Çin ekonomisi 14,3 trilyon dolarlık bir ekonomiyle ABD’nin ardından dünyanın en büyük 2’nci ekonomisi konumunda.  Küresel ekonominin yüzde 16’sına karşılık gelen bu pay, küresel büyümeye de önemli etki ediyor. Yüzde 25,7’lik etkisiyle önemli bir aktör olan Çin ekonomisi, ‘küresel ekonominin motoru‘ güzellemelerine sahip. Hal böyle olunca, böyle bir ekonominin bu tarz bir kriz ile karşı karşıya gelmesinin tüm dünya ekonomisinde bir karşılığı oluyor.

İmalat pozisyonunu kuvvetlendiren Çin’in uluslararası firmalara da üretim yaptığı göz önünde bulundurulduğunda ekonomik zararın boyutları daha da katlanıyor. Çin’de üretim yapan ülkelerin yanı sıra Çin’e ham madde ve doğal kaynak sağlayan ülkelerin de bu durumdan olumsuz etkilenmesi beklenen bir durum olarak görülüyor. Çin halihazırda dünyanın en büyük mal ve hizmet üreticisi durumunda. 1,4 milyar nüfusuyla dünyanın en kalabalık ülkesi olan Çin aynı zamanda önemli bir ham madde tüketicisi.

Küresel açıdan bakarsak binlerce kişinin hayatını kaybettiği koronavirüs salgını nedeniyle bazı ülkelerde hayat durma noktasına gelirken, salgının küresel ekonomiye olası etkileri de ortaya çıkmaya başladı. Kredi derecelendirme kuruluşu Standard and Poor’s, salgın nedeniyle Asya-Pasifik piyasalarından 211 milyar doların silinebileceğini belirtti.

S&P’den yapılan açıklamada Avustralya, Hong Kong, Singapur, Japonya, Güney Kore ve Tayland’ın bu yıl ya resesyona gireceği ya da resesyona çok yakın düşük bir büyüme göstereceği duyuruldu.Açıklamada ayrıca koronavirüs nedeniyle Çin’in 2020 yılı büyüme tahmininin yüzde 5.7’den 4.8’e çekildiği belirtildi.

Apple, Microsoft ve Qualcomm gibi teknoloji dünyasında kilit öneme sahip şirketlerin ürünleri Çin’de üretiliyor. Apple var olan stokları nedeniyle kısa vadede üretim sıkıntısı yaşanmayacağını duyurdu.

Çin aynı zamanda devasa bir pazar. Ülkede kişi başına düşen milli gelir yıldan yıla artıyor. Çinliler pahalı teknoloji aletlerini satın alıyor. Qualcomm’un 12 milyar doların üzerindeki gelirinin neredeyse yarısı Çin iç pazarındaki talebe dayanıyor.

Diğer bir taraftan ise Uluslararası Para Fonu‘nun (IMF) raporuna göre ekonomik büyümenin hızı azalmış olsa da projeksiyonlar şimdilik dünya ekonomisinde bir resesyonu göstermiyor. Buna rağmen Oxford Economics salgının dünya ekonomisine zararının 1,1 trilyon dolar olacağını tahmin ediyor.

Ne aktarmak istedik?

Dünya’da bugüne kadar bir çok virüsü atlattık ve geçmişte yaşanmış kötü günleri, hastalıkları ve nice savaşları bir kenara bırakıp barış içinde aydınlık geleceğe doğru yürümeye devam ettik ve etmeye de devam edeceğiz.Umutlarımızın ve günlük yaşantımızın bir sınava tabi tutulduğu bu günler de tıpkı geçmişte olduğu gibi yine birlik ve beraberlik içerisinde hep birlikte bu virüsün üstesinden geleceğiz.Unutmayalım ki, her şeyin başı sağlık ve virüsler biz olmadan bir araya gelemez ama biz birlikte bilinçli hareket etmeye devam edersek bu salgını yenebiliriz çünkü bu virüs bizim aldığımız tedbirlerden daha güçlü değil.

Aşağıdaki bağlantıları kullanarak T.C. Sağlık Bakanlığı‘nın COVID-19 riskinden korunma rehberine ulaşabilirsiniz.

T.C. Sağlık Bakanlığı Koronavirüs Rehberi

https://covid19.saglik.gov.tr/tr/

https://covid19.saglik.gov.tr/depo/rehberler/COVID-19_Rehberi.pdf

Yazar hakkında

Hakan Dede

Hakan, 9 Ağustos İstanbul doğumlu.Tarih kitapları ve ekonomi makaleleri okumaktan çok zevk alıyor.Karadeniz Teknik Üniversitesi'nde İngilizce Uluslararası İlişkiler okuyor. Netflix'te verimli vakit geçirmenin yollarını arıyor.Ona memleketini hatırlatan bağlamasıyla arasında özel bir bağ var.

Yorum yap